De Coronacrisis: welke rechten en plichten heb jij als werknemer?

PartnerBERICHT – ​In deze tijden wordt er veel flexibilteit en aanpassingsvermogen van zowel werkgever als werknemer verwacht. Ondertussen zijn we een paar weken verder met de nieuwe manier van werken. En blijkt het toch vaak te wrijven. Noventas heeft een overzicht gemaakt van de meest gestelde vragen/aandachtspunten. ​

Noventas is een partner van de Militaire Courant. Dit partnerbericht is afkomstig van Noventas.

Stel dat ik vermoed dat ik besmet ben met het coronavirus, kan ik dan zomaar wegblijven van mijn werk?
Je kunt sowieso niet zomaar, zonder kennisgeving, wegblijven van je werk. Ook niet als je vermoedt dat je besmet bent met het Coronavirus. Heb je het vermoeden dat je bent besmet, dan neem je allereerst – net zoals altijd het geval is wanneer je ziek bent – contact op met je werkgever/ leidinggevende. In het belang van je werkgever en collega’s, werkrelaties en klanten in het bijzonder, zal je vervolgens zonder problemen samen vaststellen dat het beter is dat je thuisblijft en dat je contact opneemt met je huisarts. In dat geval zal de werknemer telefonisch contact moeten opnemen met de huisarts. De werkgever moet de werknemer niet laten oproepen door de bedrijfsarts. Het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) heeft als richtlijn bepaald dat eerst telefonisch moet worden bepaald wat de klachten zijn, daarna kan eventueel vervolgonderzoek plaats vinden. Het is dus absoluut niet de bedoeling dat een besmette patiënt het virus in de wachtkamer van de huis- of bedrijfsarts verspreidt, vandaar het geadviseerde telefonische contact.

Stel dat ik ervoor vrees dat collega’s besmet zijn, kan ik dan zomaar thuisblijven?
Het enkele vermoeden dat er collega’s mogelijk besmet zijn, is onvoldoende om thuis te blijven. De meeste mensen die gezond zijn, willen meestal ook gewoon werken. Maar zo’n vermoeden moet je natuurlijk handen en voeten geven. Ook in deze situatie neem je contact op met je werkgever/leidinggevende en bepaal je wat in het belang van je werkgever en van jezelf het beste is om te doen. De werkgever heeft op grond van de Arbeidsomstandighedenwet de verplichting om zorg te dragen voor een veilige en gezonde werkplek. De overheid heeft inmiddels opgeroepen om zoveel mogelijk thuis te werken. Doe dit altijd in overleg met je leidinggevende/werkgever. Momenteel worden er vanuit het RIVM nog geen concrete maatregelen voor werkgevers opgesteld, mogelijk dat dit binnenkort nog volgt.

Wat zij​n de afspraken/regels hierover?
Uiteindelijk draait het dus om goed werkgeverschap en goed werknemerschap. Ziek is ziek, natuurlijk. En het klinkt wat cru, misschien, maar voor de wet maakt het niet uit of je buikgriep of corona hebt. Maar er is natuurlijk een schemergebied. Daarover moet je in gesprek gaan met elkaar. Gelukkig zijn er inmiddels al enkele richtlijnen. Zo moeten werknemers die onverhoopt in contact zijn geweest met zieke mensen in de risicogebieden, mogelijk tot twee weken contact met anderen vermijden. Zij moeten de instructies van de GGD opvolgen en niet op het werk verschijnen.

Mag je werkgever eenzijdig je reiskosten stopzetten als je thuiswerkt vanwege corona?
Als de reiskostenvergoeding een vergoeding is voor daadwerkelijk voor woon-werkverkeer te maken kosten mag de werkgever deze eenzijdig stopzetten zodra die kosten niet meer worden gemaakt, bijvoorbeeld als de werknemer volledig thuis werkt.

Lezers van de Militaire Courant kunnen gratis gebruik maken van de Juridische Adviesdesk via Noventas. Klik hier​​​ voor meer informatie.

Heb ik het recht om bij mijn werkgever een meeting met een delegatie uit een land waar het coronavirus heerst te weigeren?
Als er geen aanwijzingen zijn dat een van de deelnemers uit die delegatie besmet is mag je dit niet zo maar weigeren. Maar ook hier geldt dat de werkgever op grond van bepalingen in de Arbeidsomstandighedenwet en op grond van goed werkgeverschap gehouden is goed onderzoek hier naar te doen. Een werkgever zal en mag haar werknemers immers niet onnodig bloot stellen aan risico’s.

Ik word gepest of gediscrimineerd op het werk vanwege het coronavirus, omdat ik van Chinese afkomst ben. Wat kan ik doen?
Je werkgever moet op grond van de wet zorgen voor een veilige werkplek. Dat geldt niet alleen voor fysieke, maar ook voor psychische schade. Daarnaast moet je werkgever een beleid voeren gericht op voorkomen en beperken van psychosociale arbeidsbelasting. Daar vallen pesten en discrimineren ook onder. Een werkgever kan ervoor kiezen een vertrouwenspersoon in te schakelen. Word jij door je leidinggevende of een collega gediscrimineerd of gepest? Dan adviseer ik dit bespreekbaar te maken met jouw werkgever. Mocht er door jouw werkgever een vertrouwenspersoon zijn aangewezen, dan is deze het eerste aanspreekpunt.

Kost het mij vakantiedagen als ik tijdens mijn reis besmet raak?
In de wet is geregeld dat de vakantiedagen waarop je ziek bent niet gelden als vakantie. De vakantiedagen waarop je ziek bent gelden dan als ziekteverlof. Wel moet je je tijdens jouw vakantie ziek melden bij je werkgever. Lukt dit niet, meld dit dan zodra dit wel mogelijk is. Zorg dat je tijdens je vakantie bereikbaar blijft voor je werkgever en onderhoud contact met een plaatselijke arts.

Ik word ontslagen omdat er door het coronavirus geen/minder werk is. Mag mijn werkgever mij daarom ontslaan?
De werkgever mag tijdens gebruikmaking van de Tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging Werkgelegenheid (NOW) geen ontslag aanvragen bij UWV wegens bedrijfseconomische redenen. Doet de werkgever dat toch? Dan zullen de loonkosten van de bij UWV voor bedrijfseconomisch ontslag voorgedragen werknemers, vermeerderd met een boete van 50%, worden verrekend met of ingehouden worden op de door UWV te verstrekken subsidie. Na 18 maart 2020 ingediende ontslagaanvragen mogen door de werkgever nog tot 6 april 2020 worden ingetrokken. Voor 18 maart 2020 bij UWV ingediende ontslagaanvragen gebaseerd op bedrijfseconomische gronden zijn niet van invloed op de subsidie. Als een werkgever géén beroep doet op het NOW en tot ontslag over wenst te gaan, geldt in principe dat een werkgever de ‘gewone ontslagregels’ moet hanteren. Het voorgaande geldt overigens niet als de werknemer in de proeftijd zit of als een tijdelijke arbeidsovereenkomst van rechtswege eindigt. Dit blijft mogelijk en is ook niet van invloed op de subsidie.

Kan mijn werkgever mij verbieden op vakantie te gaan naar gebieden waar het coronavirus heerst?
Je werkgever kan je dat niet verbieden. Je werkgever mag je wel vragen om niet op vakantie te gaan naar gebieden waar het coronavirus heerst. Dat past bij het creëren van een veilige en gezonde werkomgeving. Als de overheid voor de bestemming een negatief reisadvies uitgeeft dan neem je als werknemer onnodig veel risico. Dan kan je werkgever hier consequenties aan verbinden als je toch ziek terugkomt. Als de arbeidsongeschiktheid door opzet of bewuste roekeloosheid wordt veroorzaakt bestaat mogelijk geen aanspraak op loon, maar je gaat niet met vakantie met als doel ziek te worden.

Stel ik ga op vakantie naar een bestemming waar het coronavirus heerst en ik raak besmet. Heb ik dan recht op loon?
Je gaat niet met vakantie met als doel ziek te worden. Als de arbeidsongeschiktheid door opzet of bewuste roekeloosheid wordt veroorzaakt bestaat mogelijk geen aanspraak op loon. Opzet of bewuste roekeloosheid wordt in de rechtspraak echter zelden aangenomen. Het wettelijk bepaalde loon tijdens ziekte raak je niet kwijt als je opzettelijk risicovol gedrag vertoont dat de arbeidsongeschiktheid heeft veroorzaakt. Wel kan het zo zijn dat je 70% uitbetaald krijgt in plaats van 100% mits dat in de arbeidsovereenkomst of cao is bepaald

Stel ik ga toch naar het buitenland terwijl het advies vanuit de overheid is om dat niet te doen en ik kan niet meer terug naar Nederland. Heb ik dan wel recht op loon?
In dit geval neem je als werknemer wel een onnodig groot risico. Veel landen zitten ‘op slot’. Je werkgever kan, als je nu toch naar het buitenland vertrekt en niet meer (op tijd) terug kunt komen en dus je werkzaamheden niet kunt verrichten, hier consequenties aan verbinden. Je werkgever kan zich op het standpunt stellen dat geen aanspraak bestaat op loon nu de oorzaak van het niet op het werk verschijnen/uitvoeren van je werkzaamheden in de risicosfeer van de werknemer ligt.

Ik ben terug van vakantie uit een gebied waar het coronavirus heerst. Ik moet van mijn werkgever nu verplicht twee weken onbetaald verlof nemen na mijn vakantie. Mag dat?
Nee, je werkgever mag je niet op voorhand verbieden om gedurende twee weken na terugkeer op het werk te verschijnen en al helemaal niet zonder doorbetaling van loon, door het verplicht op laten nemen van vakantiedagen of onbetaald verlof.

Mag mijn werkgever mij verplichten om verlofdagen op te nemen als hij minder werk voor mij heeft door het coronavirus?
Nee, je werkgever kan je niet verplichten verlofdagen op te nemen. Het aanvragen van verlof of vakantie gaat conform de wens van werknemers. Je werkgever kan dat dus niet afdwingen. Dat is anders voor ADV-dagen. Afhankelijk van de afspraken in de cao, kunnen werkgevers mogelijk werknemers wel verplichten ADV-uren op te nemen. Stel dat je bijvoorbeeld de afspraak hebt dat je 13 ADV-dagen per jaar hebt en je iedere vier weken een ADV-dag opneemt, dan kan je werkgever afdwingen dat die ADV-dag ook in deze periode gewoon wordt opgenomen. Het is goed om te weten dat op 1 juli 2020 je nog openstaande wettelijke vakantiedagen over 2019 vervallen. Je werkgever is verplicht jou hier schriftelijk op te wijzen en je tijdig in staat te stellen vóór 1 juli de nog niet genoten vakantiedagen over het voorliggende jaar alsnog op te nemen. Doet je werkgever dat niet? Dan kan worden gesteld dat die dagen niet zijn komen te vervallen, zo blijkt uit Europese rechtspraak.

Kan ik mijn geplande vakantiedagen intrekken nu ik niet met vakantie kan door het coronavirus?
Het uitgangspunt is dat een aangevraagde en goedgekeurde vakantie niet zonder toestemming van je werkgever kan worden ingetrokken. Je werkgever mag dit dus weigeren. Het kan natuurlijk zo zijn dat je door onvoorziene omstandigheden die periode wenst te wijzigen, maar daar moet je wel over in gesprek met je werkgever. De corona situatie valt aan te merken als een onvoorziene situatie, maar dat geldt zowel voor werknemers als werkgevers. Dat zou betekenen dat je werkgever je verzoek alsnog mag weigeren. Probeer in ieder geval samen tot een oplossing te komen.


Over Noventas
Noventas is een landelijk opererende organisatie die advies geeft op het gebied van schadeverzekeringen.

Noventas vertegenwoordigt primair de belangen van (oud)Militairen, Reservisten en hun familieleden.  Wij bemiddelen bij schadeverzekeringen die bijzondere risico’s dekken die andere aanbieders uitsluiten. Of waarmee geen rekening wordt gehouden. Ook kun je bij Noventas terecht voor “gewone” particuliere verzekeringen zoals autoverzekering, opstalverzekering of huisdierenverzekering. Daarnaast is Noventas gespecialiseerd in ‘Droneverzekeringen voor professionele doeleinden’ via Coverdrone.

Noventas is partner van Onbekende Helden.

Kijk voor meer informatie op www.noventas.nl

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.