‘Ik was aangenomen bij de Kunstacademie en bij het Korps Commandotroepen. Ik kon kiezen!’

Nunc aut nunquam is het motto van het Korps Commandotroepen en betekent nu of nooit. Dat staat voor het doorzettingsvermogen en onverzettelijkheid waarover iedere commando beschikt. Aan de leden van het Korps worden dan ook hoge fysieke en mentale eisen gesteld, maar er is tegenwoordig veel meer nodig om een Commando Speciale Operaties te worden. De Militaire Courant ging op bezoek bij majoor Bart van het Korps Commandotroepen op de Engelbrecht van Nassaukazerne in Roosendaal.  

Door Jan Louwers 

Op 22 maart 1942 werd het Korps Commandotroepen in Engeland geboren. De Tweede Wereldoorlog woedde nog in volle hevigheid. Vrijwilligers van de Prinses Irene Brigade werden geselecteerd en ondergingen een opleiding in Schotland. In 1944 werden zij tijdens Operatie Market Garden voor het eerst ingezet. Wat begon als een groep goed getrainde militairen is uitgegroeid tot een elitekorps waarbij diversiteit het centrale thema is. 

‘Veel mensen willen commando zijn, maar dat is nog wat anders dan het worden,’ vertelt majoor Bart. ‘Uit vliegtuigen springen en zo, dat is gaaf. En ze willen ook Bin Laden oppakken tijdens een spectaculaire missie. Maar er is wat voor nodig om dat te bereiken. Kun en wil je die inspanning leveren?’ Majoor Bart is bij het Korps Commandotroepen verantwoordelijk voor de sectie Werving, Selectie & Communicatie. ‘We merkten dat er veel uitval was bij opleiding. Door goede voorlichting willen we dat voorkomen. Voorlichting is nog niet hetzelfde als de ervaring, de beleving. Dat is een heel ander verhaal, dan gaan mensen afhaken. Daarom hebben we werving en communicatie met elkaar gecombineerd, die elementen versterken elkaar.’  

Waar denk je dat de hoge uitval tijdens de opleiding door veroorzaakt wordt? 
‘“Het zal wel zwaar zijn,” denken de kandidaten van tevoren, maar ze hebben geen idee wat ze kunnen verwachten. Het beeld dat ze hebben is gebaseerd op boeken of films. En ook op de beelden die Defensie zelf verspreidt voor het werven van personeel. Dat is allemaal vet en tof, maar geeft geen reëel beeld, dat is marketing. We lopen als Korps Commandotroepen vaak voorop, of het nu gaat om testen van nieuw materieel, maar ook bij het selecteren van nieuw personeel. Wij kunnen beter dan wie dan ook kandidaten informeren en laten ervaren hoe het is om commando te zijn. Dat lukt niet in het selectiecentrum in Amsterdam.  

‘De verscheidenheid van het Korps Commandotroepen is heel belangrijk, er lopen hier ook artiesten en allerlei creatievelingen rond. Er is een nogal clichébeeld van de militair, en zeker van de commando, dat niet klopt met de realiteit. Daarom zijn we begonnen met kennismakingsdagen te organiseren. De bedoeling hiervan is om kandidaten een reëel beeld te geven van de opleiding, maar ook van het werk. Wat betekent het om veel van huis te zijn? De kandidaten spreken dan met commando’s over hun eigen ervaringen. En we testen hen ook, zowel fysiek als mentaal, zodat we een inschatting kunnen maken over de slagingskans van de opleiding.’ 

Toekomstige commando’s tijdens de Elementaire Commando Opleiding (ECO)

Wat is ervoor nodig om commando te worden? 
‘Het traject ernaartoe is zwaar, zowel fysiek als mentaal. Een pijnlijk traject. Van de fysieke inspanning hebben mensen wel een idee, maar mentaal is toch heel wat anders. We gebruiken fysieke inspanning om het mentale te prikkelen; ben je in staat om volhardend te zijn, het vol te houden in moeilijke omstandigheden? Resultaatgericht, dat is het type mensen dat wij zoeken.  
‘Je werkt op politiek en militair-strategisch niveau, het afbreukniveau is daarom ook heel hoog. Dat betekent dat als het fout gaat bij een missie, de gevolgen heel groot kunnen zijn. Als je met twee of drie man een missie uitvoert, dan hangt alles van jou af. Dat kan niet zomaar iedereen. Daarom hebben we een heel streng selectiebeleid en daar tornen we niet aan.’ 

Betekent dat dat mannen en vrouwen allebei welkom zijn? 
‘Ja. Diversiteit is megabelangrijk voor ons om taken uit te voeren. Soms kunnen vrouwen bijvoorbeeld makkelijker informatie verzamelen. Het valt nogal op als twee afgetrainde mannen door een dorp lopen, met een vrouw erbij gaat dat beter. Maar die vrouw moet dan wel aan de fysieke eisen voldoen, dat kan heel pittig zijn. Daarnaast zoeken we nu naar vormen waarbij we naast de allround commando ook samenwerken met specialisten die ons kunnen ondersteunen. Dat doen we bijvoorbeeld met medische verzorging en specialisten van de Explosieven Opruimingsdienst. 
‘De verhoudingen zijn ook heel informeel hier, iedereen gaat ontspannen met elkaar om. Dat is in de hele Nederlandse krijgsmacht sterk veranderd de afgelopen jaren, zeker in vergelijking met het buitenland. Je achtergrond maakt niet uit, of je nu een surfer of stukadoor bent, als je aan onze normen en waarden voldoet dan ben je welkom. Een culturele verscheidenheid helpt ook. Het is bijvoorbeeld handig als je Arabisch kunt praten, zodat je niet afhankelijk bent van tolken. Hoe tof is dat?’ 

Hebben jullie voorkeur voor burgers of voor militairen die zich aanmelden voor een functie? 
‘Een burger brengt vaak verschillende achtergronden met zich mee die interessant zijn voor onze inzet. Het minimale opleidingsniveau is MBO 3. Iemand die heel intelligent is laat dat niet altijd in zijn schoolopleiding zien, maar kan wel over de kwaliteiten beschikken die wij zoeken. Kleinschalig, onconventioneel. Dat betekent dus dat je heilige Handboek soldaat niet altijd voldoet. Als de terreurorganisatie IS in Afghanistan iets nieuws verzint, om bijvoorbeeld onder een drone een mijn te hangen, dan moet je ter plekke iets bedenken om dat te bestrijden. Wij verwachten van onze mensen dat ze anders kunnen denken.  
‘De minimale leeftijd is 19,5 jaar. Daarbij kijken we naar de slagingskans. Onder de twintig is het vrij kansloos om de opleiding met succes af te ronden, omdat je dan de emotionele bagage nog niet hebt. Het gaat om stabiliteit. Maar dat is statistiek. Dat wil niet zeggen dat je het niet kunt halen. Vanaf 25 jaar merken we dat slagingskans hoger wordt. Maar dan spelen er weer andere dingen, zoals relaties en een gezin stichten. Kortom: je moet het echt heel graag willen.’ 

Commando’s in opleiding maken tijdens de ECO kennis met alle elementen

Waarin onderscheidt het Korps Commandotroepen zich van andere eenheden?  
‘Iedereen begint hier als korporaal, de ploegcommandant is een officier, luitenant of kapitein. Bij andere eenheden geef je als officier leiding aan grote groepen militairen, maar dat is bij het Korps Commandotroepen dus niet het geval. Per missie wordt gekeken wat er nodig is. Een team van drie mensen volstaat vaak. Dat is voor hoger opgeleide mensen vaak ook interessant, omdat ze echt het verschil kunnen maken met hun specialisme. En dan ga je op pad, in een vreemde omgeving, in een vreemde stad. Je moet dingen doen van de Nederlandse staat, dat kan van alles zijn. Je krijgt een zakje geld en staat er alleen voor.’ 

Waarom heeft u zelf voor dit Korps gekozen?
‘Ik ben zelf een multimediadesigner en ik dacht, hoe ziet mijn toekomst eruit? Wat kan ik later zeggen als ik oud ben? Heb ik dan een paar websites gemaakt of allemaal vette dingen meegemaakt? Ik was aangenomen bij Kunstacademie en bij het Korps Commandotroepen. Ik kon kiezen. Nou, het werd dus Roosendaal! In 2004 ben ik in dienst gekomen. Sindsdien is er veel veranderd. Bij mijn opleiding gingen we nog uit van een grootschalig conflict, de rol was primair verkenner. Bij de uitzending naar Afghanistan was dat heel anders. Waarnemen met een helderheidskijker en schieten met een zware mitrailleur, een punt 50, dat had ik nog nooit gedaan. De opleiding begon zich aan te passen aan de realiteit. In de loop der jaren heb ik me gespecialiseerd op twee gebieden, medische verzorging en bergbeklimmen. Je bent als Commando Speciale Operaties een generalist én een specialist. Je kunt je altijd verder blijven ontwikkelen.’ 

Oefenen met situaties

De opleiding: van kennismaking tot gespecialiseerde opleiding 
3 dagen Kennismakingsdagen 
17 weken Algemene Militaire Opleiding bij de Luchtmobiele Brigade 
8 weken Introductietraining ter voorbereiding op opleiding tot commando 
8 weken Commando opleiding 
45 weken Gespecialiseerde Commando opleiding (bijvoorbeeld parachutespringen, bergbeklimmen, stedelijk gebied, medisch, schieten, voertuigen) 

Aan het einde van de ECO ontvangen de nieuwe commando’s hun groene baret

Taken Korps Commandotroepen 
Speciale verkenningen 
Het verzamelen van informatie, opsporen van doelen, dreigingsanalyse 

Militaire ondersteuningen 
Ondersteunen van buitenlandse strijdkrachten, trainingen verzorgen, advisering 

Directe actie 
Missies uitvoeren, antiterrorisme, doelen uitschakelen, gijzelaars bevrijden, evacuaties 

Wereldwijde inzet 
Sinds zijn oprichting is het Korps Commandotroepen wereldwijd ingezet. De laatste jaren in Afghanistan, Irak en Mali. Naast de missies die algemeen bekend zijn, zijn er ook geheime operaties. Leden van het Korps Commandotroepen hebben veel dapperheidsonderscheidingen ontvangen. In 2009 was Marco Kroon de eerste Nederlandse militair die de Militaire Willems Orde ontving sinds de jaren vijftig van de vorige eeuw. In het jaar 2014 volgde Gijs Tuinman.  

Koning Willem-Alexander slaat Gijs Tuinman tot ridder. Foto: Defensie

De slag om Mosul  
Sommige verhalen worden niet verteld. Andere alleen in kleine kring. Leden van het Korps Commandotroepen werken veel in anonimiteit. Een indrukwekkend voorbeeld hiervan is de slag om Mosul, Irak 2017. Hier hielpen drie leden van het Korps Commandotroepen bij een medische verzorgingspost. Er worden meer dan duizend Iraakse gewonden verzorgd waarvan velen verschrikkelijke verwondingen hebben. Op een dag komt er een wit busje heel hard op het kamp afgereden. De spanning loopt hoog op, er wordt gevreesd voor een aanslag. Het lijkt echter een busje te zijn van de Amerikaanse nieuwsorganisatie CNN met een Nederlandse cameraman die zwaargewond is. Later stuurt hij een bedankberichtje ‘to my Dutch angels’.  

Dit artikel verscheen in de Militaire Courant, editie juni 2020. Bekijk hier waar je de Militaire Courant kunt halen.

2 gedachten over “‘Ik was aangenomen bij de Kunstacademie en bij het Korps Commandotroepen. Ik kon kiezen!’

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.