Squadron 336 vliegt met het C130 hercules vrachtvliegtuig. En soms betekent dat inderdaad lekker rustig van A naar B vliegen. Maar vaak is het werk veel diverser, en kan het een grote impact op je hebben, zegt Torch: 'Mensen denken bij Defensie gauw aan: schietend voorwaarts en oorlog voeren, maar onze grootste inzet zijn dit soort humanitaire operaties.'
’Torch’ is vlieger op een C-130 hercules transportvliegtuig van het 336 squadron, met als basis Eindhoven. Zijn call sign is Torch "omdat ik vroeger nogal eens wat in de fik stak, zelfs mijzelf". Hij is voor het squadron verantwoordelijk voor de lange- en kortetermijn-planning. En daarbij dus ook nog actief vlieger.
'Mijn passie voor vliegen begon met modelbouw', vertelt hij. 'Toen ik zestien was, nam mijn vader, die zweefvlieger was, mij mee naar een opleiding tot privé-vlieger in Breda. Toen ik daarvoor slaagde was ik met 17 jaar de jongste vlieger in Nederland. Na school vond ik die hobby toch wel zo leuk dat ik me aanmeldde bij de luchtmacht, maar de psycholoog vond mij aan de jonge kant. Dus ging ik bij de KLM in opleiding voor verkeersvlieger. Eenmaal 21 wilde de luchtmacht me graag hebben en heb ik daar voor gekozen.'
In welk vliegtuig ben je begonnen?
'Nou, voor de F16 was ik met 1.92 meter te lang, dus ben ik helikopters gaan vliegen. Ik vloog met de Alouette en daarna met de Cougar bij 300 squadron in Gilze Rijen. Maar tien jaar geleden vertelde de staatsecretaris dat over drie maanden de Cougar wegbezuinigd zou worden. Tja, wat dan? Ik wilde geen staffunctie, dus ben ik overgeschakeld op de Hercules, dat men zag als een vliegtuig 'voor oudere mensen'. Dat was toen ook zo, maar we zijn bij veel meer acties betrokken en vinden ook jongere piloten het zeer uitdagend werk.
Tussendoor heb ik ook allerlei staffuncties verricht voor het National Air and Space Operations Centre en het European Air Transport Command. Met 59 jaar ben ik nu een van de laatste Mohikanen die nog steeds operationeel rondvliegt.'
50 ton vracht
Hoe is dat, een Hercules vliegen?
'De C-130 Hercules is een oud vliegtuig dat redelijk gemoderniseerd is, geënt op tactisch opereren. Wij kunnen met dit vliegtuig veel meer dan ander transportvliegtuigen, zoals op het strand landen, of onverharde banen: wij komen op plekken waar ander vliegtuigen niet zo makkelijk komen.
Met 59 jaar ben ik nu een van de laatste Mohikanen die nog steeds operationeel rondvliegt
Dat komt omdat we voor het formaat vliegtuig vier sterke motoren hebben, propellers die door een jet-motor worden aangedreven en 50.000 pond vracht meenemen. jet-motoren zijn wat gevoeliger voor vervuiling, maar omdat de motoren extra hoog boven de grond hangen, kun je landen op terrein dat heel stoffig is, of met hoog gras.
Aan de ene kant vliegen wij gewoon vrachten van A naar B, net als airlines: op grote hoogte en via internationale luchtvaartroutes. Maar je kunt ook heel laag vliegen, parachutisten droppen of het Container Delivery System gebruiken. Dat doen we bij inzet heel dicht bij vijandelijke eenheden of gebied waar het niet zo veilig is. Daar is ons vliegtuig voor uitgerust: we hebben chaff en flair tegen vijandelijke raketten, plus elektronische middelen om radioverkeer en vijandelijke wapensystemen te storen vijand kunnen storen.'
In het donker
En als je echt aangevallen wordt?
'Je schakelt dan wel een knopje om. Bij instandhoudingsvluchten, waar je mensen bevoorraadt die in strijdgebied gelegerd zijn, dan land je meestal 's avonds laat, met de lampen uit en je night vision goggles op. Het normale glijpad voor een landing is 3 graden, maar wij maken daar dan 8-10 graden van. Met de motoren bijna stationair glijden we dan stil en in het donker naar beneden.
Maar zoals ik zei: je voelt je als vlieger in een Hercules redelijk veilig, we hebben een kevlar beveiliging rondom de cockpit, en zelfs als ze een of twee motoren kapotschieten, kunnen we doorvliegen. We kunnen zelfs op een motor nog doorvliegen. Dus het is een vrij stevig vliegtuig dat niet zomaar uit de lucht te halen is.'
Terdege voorbereid
Hoe gevarieerd is jullie inzet?
'Soms is het rustig van A naar B vliegen, zoals naar Jordanië of Bagdad. Maar we werden ook pasgeleden ingezet in Soedan, waar een burgeroorlog wordt en waar we Nederlandse paspoorthouders weg moesten halen. Kijk, dat doet de KLM niet, wij kunnen wat meer hebben. Maar je kunt je wel voorstellen dat je dan terdege voorbereid bent.
We kunnen zelfs op een motor nog doorvliegen. Dus het is een vrij stevig vliegtuig dat niet zomaar uit de lucht te halen is
Want je weet wel hoe het vliegveld eruitziet, maar wat zijn de omstandigheden? Gaat de vijand op je schieten? we bekijken samen met mijn collega's die informatie verzamelen welke mogelijkheden de vijand heeft om ons aan te vallen. En maken we zelf en met de staf de afweging of het het waard is om daar een crew en een C130 voor in te zetten.'
Humanitaire operaties
Vlieg je met een vast team?
'Ons basisteam bestaat uit minimaal vier mensen: twee vliegers, een flight engineer en een loadmaster met, afhankelijk van de hoeveelheid te vervoeren mensen of cargo, nog een loadmaster. Gaan we ver weg, en blijven we ergens overnachten, dan gaat er nog een team van vier technische mensen mee. En als we aan de grond staan, dan zijn we heel kwetsbaar, dus dan gaat er meestal security mee die ons en het vliegtuig beveiligt. Regelmatig zijn er ook commando's, mariniers of een eenheid van de luchtmobiele brigade aan boord die de missie verder op de grond uitwerken. Want als je burgers ophaalt, dan kunnen die niet zomaar naar het vliegtuig rennen en instappen: het aircraft security team moet ze opvangen en aan boord krijgen. Dat gebeurt in heel verschillende scenario's, van oorlog en burgeroorlog tot een aardbeving. Toen we in Turkije gingen helpen, werden onze vliegtuigen in feite een grote ambulance, met achterin zo'n 15 mensen medisch personeel.
Het mooie is dat, al zijn de omstandigheden soms verschrikkelijk, je wel direct in contact komt met de mensen die hulp nodig hebben. Mensen denken bij Defensie gauw aan: schietend voorwaarts en oorlog voeren, maar onze grootste inzet zijn dit soort humanitaire operaties.'
MH17
Welke missie heeft op jou de grootste indruk gemaakt?
'Dat is toen we de stoffelijke overschotten van de slachtoffers van de MH17-ramp van Charkov in Oekraïne moesten terugvliegen naar Eindhoven om ze daar met de familie te herenigen. Dat waren twee, drie vluchten per week. Echt indrukwekkend, want je hebt te maken met 1500 mensen in rouw, en de overweldiging van dat verdriet komt echt wel bij je binnen. De eerste keer was de koning erbij, daarna was er altijd wel een hoogwaardigheidsbekleder van de overheid of van uit het buitenland erbij.'
Jouw leven klinkt heel avontuurlijk. Maar zou je het ook anderen aanraden?
'Jazeker! En ik moet zeggen: ik heb hem echt niet gepusht, maar mijn zoon werd wel aangevuurd door mijn verhalen, dus die zit nou bij de luchtmobiele brigade. Het klinkt allemaal cliché, maar je werkt in een echt team: je bent er voor elkaar, want je moet als team gezamenlijk een opdracht uitvoeren die niet makkelijk is. Dat kan alleen als je met elkaar kunt opschieten, goed samen getraind hebt en van elkaar op aan kunt. Als iemand in ons team iets verkeerd doet, dan kan ons dat allemaal het leven kosten.
Ik vind het ook mooi dat je zoveel verschillende mensen ontmoet, je komt in aanraking met de culturen van de wereld, en je ontmoet mensen van de koning tot iemand die bij een natuurramp gewond is geraakt. Soms is het emotioneel, daar moet je mee om kunnen gaan. Je kunt wel een stoere vlieger zijn, maar je merkt wel dat dit soort dingen impact hebben. Vaak een positieve impact, maar Defensie heeft veel stappen gemaakt om je te ondersteunen mocht je iets traumatisch meemaken.
We zijn er niet alleen om te schieten. Wij dragen zorg voor veiligheid, in de eerste plaats voor Nederland, maar uiteindelijk voor de hele wereld. Dat is onze belangrijkste taak. Mensen beseffen vaak niet wat Defensie doet voor de BV Nederland.
Ik durf wel te zeggen dat de avonturen, de opleiding, de opdrachten en de uitzending, en vooral de saamhorigheid veel intenser zijn dan bij welke andere werkgever dan ook!'
Dit bericht verscheen eerder in de Militaire Courant editie december 2023.
De Militaire Courant is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen.
