Saab GlobalEye vliegtuig (© Saab)
Nederland en Zweden hebben een intentieverklaring ondertekend voor de aanschaf van een Saab GlobalEye-verkenningsvliegtuig. Het nieuwe toestel moet in 2031 geleverd worden.
Nederland werkt al samen met negen andere NAVO-bondgenoten om de huidige AWACS-vliegtuigen, gebaseerd op de verouderde Boeing E3-sentry, te vervangen door tien Saab GlobalEye-toestellen, maar deze aankoop staat daar los van. Met een eigen vliegtuig wil Defensie zelfstandiger kunnen bepalen waar en wanneer het vliegtuig wordt ingezet.
Helemaal zelfstandig zal het vliegtuig niet ingezet worden; Nederland gaat nauw samenwerken met Zweden. Het Nederlandse vliegtuig komt in een pool met drie Zweedse vliegtuigen, waar Zweden en Nederland samen uit kunnen putten.
Ook in aanloop naar de levering van het Nederlandse vliegtuig zullen Zweden en Nederland nauw samenwerken. Vanaf 2028 zullen Nederlandse bemanningen toegang krijgen tot Zweedse toestellen om ervaring op te doen met het vliegtuig en alle procedures. Daarbij is een door Nederland gewenste inzet mogelijk. Ook op het gebied van de verdere ontwikkeling van het Saab GlobalEye-systeem zullen Nederland en Zweden meer gezamenlijk optrekken.