Dayrohn Wiesken werd in 2008 uitgezonden naar Afghanistan. Ondanks eerdere missies maakt deze nog altijd de meeste indruk op Dayrohn én op iedereen die hij erover vertelt. De kras die hij in Afghanistan opliep toen hij een kameraad uit een kogelregen sleepte en vier collega’s verloor, blijkt al jaren een motivatie om de stem te zijn van zijn gevallen kameraden.
Op 12 januari 2008 is Dayrohn samen met zijn Afghaanse collega’s bezig aan een vijfdaagse missie om een gebied vrij te maken van de Taliban. Ze nemen een zogenoemd ‘strong hold’ in, in een Afghaans huis. Wanneer Dayrohn samen met een Nederlandse collega, Marc van der Kuilen, op het dak staat om wacht te lopen, gaat het mis. ‘Mijn kameraad wordt geraakt. De kogels vliegen hem om de oren, maar de knop gaat om. We staan bekend om onze kameraadschap, dus ik sleep hem daar weg. Dat doet een militair, daar zijn we op getraind, onze mindset zegt: “We doen alles samen”. Misschien ga ik ook wel dood, maar ik twijfel niet, ik zou ook willen dat ik geholpen word.’
Marc overleeft het maar twee andere militairen niet. Later blijkt dat de kogels afkomstig waren van Nederlandse militairen. Dayrohn wil niet dat zijn verloren kameraden vergeten worden: ‘Ik wil de stem van mijn verloren kameraden laten klinken.’ Uit die wens ontstaat zijn ambitie om veteranenverhalen in de maatschappij neer te leggen.
‘Ik voel me veteraan op Veteranendag. Op die dag wordt geaccepteerd dat wij emotie mogen tonen. Dat is ónze dag, maar de rest van het jaar voel ik me geen veteraan. Als ik moet huilen in de trein, word ik gefilmd en niet getroost. Ik vraag niet om medelijden, maar om begrip. Op Veteranendag steunen we elkaar, maar daarbuiten sta je er alleen voor.’
Dayrohn weet vanwege zijn PTSS ook dat het Malieveld, waar de Veteranendag plaatsvindt, een overprikkelende plek kan zijn. ‘Toch stimuleer ik veteranen die daar last van hebben om te komen. In mijn eigen ervaring was het ondanks de prikkels een gevoel van thuiskomen. Ik wil dat doorgeven en heb zo met twee onbekende veteranen afgesproken dat ze met me meegaan dit jaar. We moeten trots zijn. En tegelijkertijd hebben we het begrip van de maatschappij nodig om over deze drempel te gaan. Hoe meer veteranen, hoe meer vreugd.’
De kers op de taart was toen Dayrohn in 2015 als ceremoniemeester in de Ridderzaal op de foto ging met koning Willem-Alexander. ‘Het was een bijzonder moment in mijn leven. Ik kom uit armoede, een criminele omgeving en dan sta je opeens naast de koning voor een foto. Ik ben daar super trots op.’
Ga voor meer verhalen naar www.veteranendag.nl.
Dit artikel verscheen eerder in de Militaire Courant editie maart 2024.
Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door Noventas.
