De Vuurlinie: Film over en voor alle Afghanistan-veteranen 

Majoor Marco Kroon is de bekendste militair van Nederland. In 2009 ontving hij van Koningin Beatrix de Militaire Willemsorde. Die werd voor het eerst sinds het jaar 1955 weer uitgereikt, voor getoonde moed in Afghanistan. Sindsdien heeft Kroon verschillende boeken geschreven en haalde hij regelmatig het nieuws, hoewel niet altijd even positief.  Nu is er dan de film De Vuurlinie, geregisseerd door Roel Reiné met een sterrencast en de hoofdrol voor Waldemar Torenstra. De Militaire Courant sprak Waldemar Torenstra en met Marco Kroon zelf.

Waldemar Torenstra

Waldemar, wat voor acteur ben jij? Want je hebt verschillende films gemaakt, van romantische comedies tot heftige films. ‘Vechtershart’ lijkt het dichtst bij deze film te komen.  

Marco (Waldemar Torenstra) en zijn vrouw Mirjam (Sallie Harmsen)

“Dat wordt mij wel eens verweten, maar ik vind dat juist mooi aan het leven en mijn vak. Ik hoop dat ik mensen bij elkaar kan brengen. Luchtigheid is fijn, soms moet je dieper gaan. Nu ik ouder word en minder een babyface heb, krijg ik de meer serieuze rollen aangeboden. Dat past ook op dit moment ook goed bij me.” 

Hoe is deze film op je pad gekomen? 

“Gewoon auditie doen. Het traject duurde wat langer omdat ik ook graag het script wilde lezen. Dit is een beladen onderwerp en ik wilde niet een rectificatie van het leven van Marco Kroon spelen. Maar het is niet het verhaal van Marco Kroon, en ik vind het interessant omdat het verhaal gaat over wat een veteraan kan meemaken. Wat gaat er om in het hoofd van een veteraan? Wat heeft dat voor invloed op je gedrag? En dat is voor een acteur ook de kernvraag. Ik doe dingen voor Stichting Vluchteling, ben op plekken geweest waar heftige dingen gebeuren die tot trauma’s leiden. Dat sluit aan bij de film: wat een militair meemaakt, is niet iets wat de gemiddelde burger op het pad komt. Ik wilde deze film dus graag maken.”  

Wat wist je over Marco Kroon? 

“Ik heb hem opgezocht, veel informatie verzameld, maar ik kwam toen terecht in een welles-nietes spelletje. Maar dat is eigenlijk niet interessant, want niemand is 100% goed of fout. Het gaat om de mens, en dat is een veelzijdig wezen. Dat is de kern van dit verhaal. In een Hollywoodfilm is de hoofdrolspeler vaak van onbesproken gedrag, Dat is in deze film niet het geval. Je hebt soms een boef nodig om een boef te vangen.”  

De Vuurlinie vermengt feiten met fictie. Vind jij dat goed werken? 

“Die dubbelheid heeft altijd iets lastigs, maar het verbindt een hoop mensen met het verhaal. Deze film is een visueel en emotioneel spektakel en je vertelt iets over dingen die buiten goed en kwaad  staan. Het gaat er niet over wie gelijk heeft. Ik heb één keer met Marco gesproken – niet meer, want anders kon het te dichtbij komen. Marco bleek een moedige, ondernemende, slimme gast die wel wat tikken heeft opgelopen. Dat heb ik meegenomen in de rol, maar voor de rest heb ik de persoon ‘Marco Kroon’ losgelaten en heb ik me gericht op het filmpersonage.” 

In de film zegt dat filmpersonage tegen zijn kinderen: ‘Papa is geen boef’. Je bent zelf getrouwd en hebt kinderen. Hoe was dat voor jou? 
“Toen ik de scène met mijn zoontje speelde, hadden we de heftige scènes in Afghanistan al gedraaid. Ik heb een hele goede band met de jongen die mijn zoon speelt. En als vader voelde ik die complexiteit dat je kind ziet wat er van je gemaakt wordt in plaats van wie je wil zijn. Je zoon ziet je als de held die je ook bent, maar op het schoolplein wordt hij geconfronteerd met allerlei negatieve oordelen. Heel pijnlijk.”

Er komen allerlei morele dilemma’s aan bod. Hoe hebben jullie je als acteurs op deze rol voorbereid? 

“Ik heb veel gelezen en bijvoorbeeld oorlogsfilms over Vietnam gekeken. Ik zag hoe racisme werkt als je iemand tot vijand maakt: de tegenstander wordt gedehumaniseerd, waardoor het makkelijker wordt om op hem te schieten. Daar spraken we ook met elkaar over. Er waren bijvoorbeeld ook acteurs met een moslimachtergrond die bepaalde scènes lastig vonden.”

Toen Marco Kroon de Militaire Willemsorde ontving, werd benoemd dat hij de normvervaging bij zijn teamgenoten tegenhield.

“In de reisprogramma’s die ik maak, besteden we veel aandacht aan andere culturen, en toon je respect. Maar in oorlogen gaat het niet om respect: het gaat om leven en dood. Heel knap als je in een oorlogssituatie toch zorgvuldig met elkaar omgaat.”  

Zou jij, na het maken van deze film, je eigen kinderen motiveren om in dienst te gaan? 

“Interessante vraag. Ik ben van de jaren ’80, toen we dachten dat het leger is niet meer nodig was. Nu, zeker na de inval in Oekraïne, beseffen we beter dat je strijders nodig hebt. Beide kanten spelen door mijn hoofd. Maar ik denk dat het goed is voor iedereen om een militaire training te hebben. Ik heb van deze ervaring veel geleerd, dat zou elk mens gunnen. Ik wil dat mijn kinderen blijven leven, maar ik hoop ook dat ze durven te staan voor de dingen die ze belangrijk vinden. Herinvoeren van de actieve dienstplicht lijkt me heel goed, maar misschien wel als een soort sociale dienstplicht? Door het maken De Vuurlinie heb ik veel meer respect en ontzag voor wat militairen allemaal doen.”  

Marco Kroon

Marco, de film is gebaseerd om twee van jouw boeken, Danger Close en Kroongetuige. Wat vind je zelf van de film? 

“Heftig, hij komt binnen. Veel dingen die mijn team en ik hebben meegemaakt komen aan bod. Maar de film verschilt hier en daar best wel veel met mijn boeken. Dat is verder OK, want het is alleen niet mijn verhaal: het gaat eigenlijk over alle veteranen in Afghanistan. Wat die meegemaakt hebben, dat staat centraal. Daar ben ik wel tevreden over.”  

Wat mij wel raakte in de film wat de liefde tussen jou en je vrouw Mirjam… 

“Dat zij, na alles wat we meegemaakt hebben, nog bij me is, is een wonder. Alle lof voor haar. Ik ging van ‘hero to zero’, en we hadden het gevoel dat heel de wereld tegen ons was. Dat was ook pittig voor onze kinderen en familie. Mirjam en ik, wij klampten ons aan elkaar vast.”  

Je zegt dat de film niet jouw verhaal vertelt, maar herken je wel veel wat je zelf hebt meegemaakt in Afghanistan? 

“Ja, de kameraadschap komt goed over, de hechtheid, de band. Mijn maten hebben me nooit in de steek gelaten. Als de kogels om je oren hebben gevlogen, dan is die band onverbrekelijk. Herkenbaar is ook dat je als commandant soms in moet gaan tegen wat je superieuren zeggen, dat vraagt morele moed. Mijn mensen staan bij mij altijd centraal, de opdracht komt vanzelf wel. Dat komt ook in de film goed aan bod.”  

En waar wijkt het af van jouw verhaal?  

‘Als ik dat allemaal ga vertellen haalt dat de charme uit de film. De makers spraken ook met andere veteranen en hun ervaringen komen ook terug in de film. Daarnaast heeft de hoofdpersoon nachtmerries over de gevechten in Afghanistan. Dat heb ik zelf zo niet meegemaakt, maar wel mijn gevangenschap, die heel heftig was. Die ervaring heb ik nooit los kunnen laten totdat ik in therapie ging. Ik weet dat veel veteranen last hebben, ook van de morele dilemma’s waar je tegen aanloopt. Want de Taliban brengt op beestachtige wijze mensen om. Het is lastig om alles als goed óf fout te zien. En dat neem je mee naar huis. Dan pas begint de missie en de uitzending voor het gezin of de partner om de oorlog uit de veteraan te halen. Gelukkig heeft het overgrote gedeelte, 90 procent, van de veteranen nergens last van. Helaas houdt zo’n drie  procent van de veteranen ernstige klachten over aan de uitzending.”   

Je relatie met Defensie is in de film niet altijd even goed. Klopt dat ook? 

“Nee. Ik heb in 2018 wel een akkefietjes gehad met de ambtelijke top, maar Defensie heeft mij heel goed gesteund tijdens de rechtszaak in 2010. De film geeft een ander beeld, dat vind ik wel jammer. Maar het belangrijkste is dat de film goed laat zien welke offers militairen brengen, en ook hun thuisfront. Het is geen baan, maar een manier van leven. Fijn dat daar aandacht aan wordt besteed!” 

De echte Marco Kroon, in Afghanistan, 2006.

De Vuurlinie 

Op missie in Afghanistan leidt Marco (Waldemar Torenstra) zijn manschappen op sterke wijze door vuurgevechten. Hij ontvangt daarvoor de hoogste onderscheiding die Nederland kent: de Militaire Willems-Orde.

In de jaren erna raakt Marco echter in opspraak. Tegelijk worstelt de militair met trauma’s die hij zelfs met zijn liefde Mirjam niet kan delen, terwijl in de media en op straat iedereen een mening over hem heeft. Marco belandt in een emotionele rollercoaster. Wanneer hij zijn gelijk probeert te bewijzen, staat hij misschien wel voor zijn moeilijkste missie ooit. 

Waldemar Torenstra kruipt in de rol van Marco en voert een sterrencast aan met o.a. Sallie Harmsen, Jeroen Spitzenberger, Angela Schijf, Pierre Bokma, Tibor Lukács en Huub Stapel.

Meer weten over de film? Kijk op dfwfilms.nl/de-vuurlinie

Meer weten over Marco Kroon? Kijk op www.marcokroon.nl

De film ‘De vuurlinie’ is vanaf 14 september 2023 in de bioscoop te zien.

De Militaire Courant is mede mogelijk gemaakt door Noventas verzekeringen

Geef een reactie

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.